Poznań Mieszkalnictwo

Trójwymiarowy model miasta – miejskie dane z nowej perspektywy

Obszar wdrożenia

Mieszkalnictwo

Źródło finansowania

Środki własne miasta (Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ)

Wielkość miasta

Duże (538 tys. mieszkańców)

Województwo

Wielkopolskie

Model 3D wspiera działania miasta w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, podejmowania decyzji dotyczących gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska czy bezpieczeństwa publicznego

Krótki opis rozwiązania

Inspirując się rozwiązaniami wdrożonymi w Berlinie, Rotterdamie czy Helsinkach1, Poznań postanowił zlecić opracowanie modelu miasta 3D w celu usprawnienia procesów zarządzania gospodarką i polityką przestrzenną. Trójwymiarowa mapa przedstawia nie tylko poznańskie budynki i elementy infrastruktury (tj. wiadukty czy mosty), ale również warstwy zieleni. Model 3D umożliwia prezentowanie w efektywny, ale jednocześnie przejrzysty sposób zmian zachodzących w przestrzeni miejskiej oraz pozwala w lepszym stopniu egzekwować prawo budowlane, realizować projekty rewitalizacyjne i dbać o środowisko2.

W połowie 2017 roku poznański GEOPOZ ogłosił przetarg na projekt3. W ramach procesu przetargowego wygrała oferta polskiej spółki wyspecjalizowanej w systemach informacji geograficznej (SIP, ang. GIS). Projekt został zrealizowany w okresie październik 2017 – czerwiec 2018, ale podlega ciągłej aktualizacji4. Model dostępny jest dla wszystkich mieszkańców, urzędników administracji, inwestorów czy pracowni architektonicznych na dedykowanej platformie internetowej: http://sip.poznan.pl/model3d/#/legend.

Problem

  • Planami zagospodarowania przestrzennego objęte jest jedynie ok. 30% powierzchni kraju, co często prowadzi do nieuregulowanego rozwoju. Chaos przestrzenny generuje milionowe straty finansowe (m.in. poprzez nieefektywny transport publiczny, długie sieci przesyłania generujące straty energetyczne i nierównomierne rozmieszczenie usług publicznych)5
  • Niewystarczająco przejrzyste narzędzia prezentowania informacji przestrzennych utrudniające zrozumienie charakteru i dynamiki rozwoju przestrzeni miejskiej6
  • Potrzeba stworzenia efektywnego narzędzia do zarządzania sytuacjami kryzysowymi tj. rozprzestrzenianie się różnego rodzaju zanieczyszczeń czy powodzi
  • Prawo budowlane wymagające dodatkowych narzędzi do analizy skuteczniejszego egzekwowania jego przepisów
  • Zmiany klimatyczne wymagające skuteczniejszego dbania o zieleń miejską. Model 3D warstw zieleni pozwala na lepszą ochronę środowiska
  • Standardowe mapy i plany 2D nie odzwierciedlają wszystkich dostępnych danych o przestrzeni, przez co są trudniejsze do odczytania niż modele 3D7

Model 3D udostępnia nie tylko trójwymiarowe wizualizacje obiektów miejskich, ukształtowania terenu miasta, warstw zieleni i zjawisk przestrzennych, ale również pozwala na tworzenie wieloaspektowych analiz 3D i opartych na nich opracowań tematycznych

Jarosław Zawadzki, zastępca dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ ds. SIP (systemów informacji przestrzennej)

System wykorzystywany jest w procesach konsultacji społecznych związanych z gospodarką przestrzenną i ochroną środowiska

Szczegółowy opis rozwiązania

Koncepcja budowy trójwymiarowego modelu Poznania wraz z narzędziami do jego aktualizacji i publikacji jest unikalna w skali kraju i może się stać wzorcem dla innych polskich miast. Model 3D udostępnia trójwymiarowe wizualizacje obiektów miejskich, ukształtowania terenu miasta, warstw zieleni i zjawisk przestrzennych. Pozwala także na tworzenie wieloaspektowych analiz 3D i opartych na nich opracowań tematycznych. Jednostki miejskie, mieszkańcy, pracownie architektoniczne i inwestorzy mogą korzystać np. z analiz statystycznych pokazujących gęstość zaludnienia, z bazy PESEL w siatce kwadratów oraz analiz urbanistycznych prezentujących dopuszczalną wysokość zabudowy określoną w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, wysokość budynków istniejących i projektowanych obiektów w przestrzeni. Ciekawą funkcją modelu jest również możliwość tworzenia analiz środowiskowych, takich jak prezentacja potencjału solarnego budynków, czy wizualizacja rozkładu hałasu pochodzącego z mapy akustycznej w przestrzeni trójwymiarowej. Konstrukcja informatyczna modelu 3D umożliwia integrację wiele analiz z różnych dziedzin (np. analizy architektoniczno-urbanistyczne wraz z analizą środowiska, z elementami mapy nasłonecznienia bądź poziomów hałasu).

Trójwymiarowy model stolicy Wielkopolski obejmuje nie tylko budynki, ale także obiekty przestrzenne, mające istotny wpływ na układ przestrzenny miasta. Publikowana jest także warstwa zieleni w postaci chmury punktów LiDAR (ang. LightDetection And Ranging) oraz modeli drzew będących wynikiem analizy chmury punktów. Portal służący do przeglądania modelu 3D Poznania jest wykonany w technologii responsywnej, dzięki czemu można z niego korzystać także na urządzeniach mobilnych8.

W ramach projektu utworzone zostały dwa stopnie uszczegółowienia danych. Pierwszy poziom LOD1 (ang. Level of detail 1) przedstawia podstawę obiektu oraz jego dach w formie brył o jednakowej wysokości. Dokładniejszy kształt budynków wraz ze strukturą dachów przedstawia kolejny poziom - LOD2 (ang. Level of detail 2). Oba poziomy podlegają ciągłej aktualizacji9.

Model 3D wspiera działania miasta w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, podejmowania decyzji dotyczących gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska czy bezpieczeństwa publicznego. Wykorzystywany jest w procesach konsultacji społecznych związanych z gospodarką przestrzenną, ochroną środowiska i rewitalizacji, wzbogaca oferty dla inwestorów planujących uruchomić inwestycje na terenie miasta, ułatwia tworzenie planów ewakuacji ludności czy symulację skutków klęsk żywiołowych (tj. powódź bądź zanieczyszczanie chemiczne powietrza). W zakresie ochrony środowiska zapewnia tworzenie analiz dotyczących rozprzestrzeniania się hałasu, fal elektromagnetycznych oraz zanieczyszczeń powietrza10.

Model 3D to rozwiązanie nowoczesne i innowacyjne w skali kraju: wspomaga działania miasta w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, podejmowania decyzji dotyczących gospodarki nieruchomościami czy bezpieczeństwa publicznego. Wspiera on konsultacje społeczne związane z gospodarką przestrzenną, ochroną środowiska i rewitalizacją; wzbogaca oferty dla inwestorów. W zakresie ochrony środowiska zapewni tworzenie analiz dotyczących rozprzestrzeniania się hałasu, fal elektromagnetycznych oraz zanieczyszczeń powietrza11

Patrycja Lamprycht, Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ

Poznań: Trójwymiarowy model miasta – miejskie dane z nowej perspektywy

Korzyści

  • Wspomaganie planowania przestrzennego, użyteczne narzędzie dla urzędników, architektów i urbanistów
  • Stały monitoring zmian krajobrazu i urbanistycznej panoramy miasta
  • Wsparcie procesów rewitalizacyjnych i regeneracyjnych
  • Wsparcie procesów partycypacji społecznej związanych z gospodarką przestrzenną i ochroną środowiska poprzez stworzenie przejrzystego oraz łatwego w użyciu narzędzia do wizualizacji projektów i zachodzących zmian
  • Możliwość dokonywania analiz przestrzennych w 3D (np. modele akustyczne, rozkład jakości powietrza)
  • Stworzenie zbioru danych 3D, który poszerza funkcjonalność systemu informacji przestrzennej (SIP, ang. GIS) miasta o kolejne zasoby dostępne dla jednostek miejskich, mieszkańców oraz innych podmiotów
  • Dokładna prezentacja danych przestrzennych, o których mowa w ustawie o infrastrukturze informacji przestrzennej12, dotyczących przestrzennej lokalizacji budynków, zagospodarowania przestrzennego, ukształtowania terenu czy adresów
  • Model 3D umożliwia zbadanie potencjału solarnego na dachach budynków miejskich do wykorzystania w produkcji energii słonecznej13
  • Udostępnienie rozbudowanych e-usług: zaawansowanych wizualizacji przestrzennych zbiorów danych 3D, w tym chmur punktów; narzędzi wspierających partycypację społeczną w procesie planowania przestrzennego i ochrony środowiska; analiz przestrzennych danych 3D (m.in. zacienienie, nasłonecznienie); prezentacji wyników analiz przestrzennych, w tym: potencjału energii słonecznej, mapy akustycznej oraz fakultatywnie innych analiz środowiskowych (np. rozchodzenia się fal elektromagnetycznych); pobierania danych w formatach zgodnych z przyjętymi standardami (według organizacji Open Geospatial Consortium)14

Rekomendacje

  • Usystematyzowanie zbierania danych dotyczących przestrzeni miejskiej (tj. ewidencja gruntów i budynków, ortofotomapy) według przejrzystego harmonogramu i regulacji
  • Stworzenie modelu 3D przestrzeni miejskiej, który będzie przejrzysty, ogólnodostępny i działający na urządzeniach mobilnych
  • Objęcie przestrzeni miejskiej planami zagospodarowania przestrzennego
  • Wykorzystywanie modeli 3D w rozstrzyganiu sporów dotyczących prawa budowlanego bądź kwestii związanych z ochroną środowiska
  • Wykorzystanie modeli 3D do analiz przestrzennych poziomu zanieczyszczeń bądź hałasu

Przypisy:

  1. Model 3D Berlina: https://www.businesslocationcenter.de/berlin3d-downloadportal/#/export (dostęp 03.01.2020); Model 3D Rotterdamu: https://www.arcgis.com/home/webscene/viewer.html?layers=6db845826cec4ebc8d6306b5c0061f7a (dostęp 03.01.2020); Model 3D Helsinek: https://kartta.hel.fi/3d/mesh/ (dostęp 03.01.2020)
  2. http://itwadministracji.pl/numery/sierpien-2018/trzeci-wymiar-miasta.html (dostęp 02.01.2020)
  3. http://sip.geopoz.pl/sip/intro/gintro/ (dostęp 03.01.2020)
  4. http://smart3dcity.pl/poznan-3d/ (dostęp 02.01.2020)
  5. https://klubjagiellonski.pl/2017/11/29/chaos-przestrzenny-kosztuje-nas-kilkadziesiat-miliardow-rocznie-rozmowa/ (dostęp 02.01.2020)
  6. http://smart3dcity.pl/poznan-3d/ (dostęp 02.01.2020)
  7. http://itwadministracji.pl/numery/sierpien-2018/trzeci-wymiar-miasta.html (dostęp 02.01.2020)
  8. http://smart3dcity.pl/poznan-3d/ (dostęp 03.01.2020)
  9. https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/poznan-w-trzecim-wymiarze-model-3d-i-jego-mozliwosci-6431.html (dostęp 03.01.2020)
  10. http://sip.geopoz.pl/sip/intro/gintro/ (dostęp 02.01.2020)
  11. https://epoznan.pl/news-news-92632-Model_3D_Miasta_Poznania_ma_szanse_zostac_rozwiazaniem_Smart_City_2018_roku._Glosowac_mozna_do_jutra (dostęp 02.01.2020)
  12. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20100760489 (dostęp 03.01.2020)
  13. http://itwadministracji.pl/numery/sierpien-2018/trzeci-wymiar-miasta.html (dostęp 02.01.2020)
  14. http://smart3dcity.pl/poznan-3d/ (dostęp 02.01.2020)

Zapisz się do newslettera

Pole jest wymagane * Wymagane Wypełnienie jednego z pól wartości do zsumowania jest wymagane Pole jest niepoprawnie wypełnione
Pole jest wymagane * Wymagane Wypełnienie jednego z pól wartości do zsumowania jest wymagane Pole jest niepoprawnie wypełnione
Pole jest wymagane * Wymagane Wypełnienie jednego z pól wartości do zsumowania jest wymagane Pole jest niepoprawnie wypełnione
Captcha musi być zaznaczona

Warunki RODO

Warunki RODO